TPL_OFFCANVAS_EMPTY_ERROR

Haberler

UZAY FATİHİ "HARİKA ÇOCUK" AZMUN

Elimde Nalçik şehrinin 14 nolu lisesinde 10. sınıfta okuyan Azmun JAŞUEV’e ait kalın bir dosya var. Dosyanın içinde takdir belgeleri, çeşitli diplomalar, sertifikalar, ödüller ve teşekkür mektupları... Toplam olarak tam 38 ödül ! Bütün bunlar, Rusya çapında bilimsel çalışmalara katılım sağladığı, ‘insan-toprak-uzay’ gençler çevreyi koruma bilimsel araştırmalar ve proje üretimi, ekolojik sorunlarla ilgili bilimsel çalışmalar, roket model yapımı alanındaki başarılar, ‘uzay-astronomi-takım yıldızlar’ geleneksel bilimsel konferanslardaki üstün başarıları için verilmiş ödüller.

UZAY FATİHİ "HARİKA ÇOCUK" AZMUN

Hasan Konakov

Çeviren: İsa Doğan

Elimde Nalçik şehrinin 14 nolu lisesinde 10. sınıfta okuyan Azmun JAŞUEV’e ait kalın bir dosya var. Dosyanın içinde takdir belgeleri, çeşitli diplomalar, sertifikalar, ödüller ve teşekkür mektupları... Toplam olarak tam 38 ödül ! Bütün bunlar, Rusya çapında bilimsel çalışmalara katılım sağladığı, "insan-toprak-uzay" gençler çevreyi koruma bilimsel araştırmalar ve proje üretimi, ekolojik sorunlarla ilgili bilimsel çalışmalar, roket model yapımı alanındaki başarılar, ‘uzay-astronomi-takım yıldızlar’ geleneksel bilimsel konferanslardaki üstün başarıları için verilmiş ödüller. 5. Rusya çapındaki ‘telekomünikasyon sistemleri ve radyo donanımları’ adlı olimpiyat  yarışmalarında Azmun diğer rakiplerini geride bırakarak birinciliği elde eder. Ve yine Devlet Teknolojik Çalışmalar merkezi tarafından Y. Gagarin’in uzaya ilk ayak basmasının 45.yıldönümüne adanan devlet konferansına katılım ve S.Korolev’in doğumunun 100.yıldönümüne adanan ‘uzay-roket teknikleri deneyleri ve teknoloji üretimleri’ adlı yarışmadaki başarılarından dolayı çeşitli ödüller kazanır.

2006’nın aralık ayında Rusya çapında geleneksel olarak düzenlenen "uzay-2006" yarışmasına katılır ve üstün başarı sergiler. Sonuçta ülkenin öden gelen teknik üniversitelerinden olan Bauman Moskova Devlet Teknik Üniversitesinde eğitimini sürdürebilmek için büyük bir avantaj sağlar. 2002 yılının ekim ayında Amerikan Uzay ve Havacılık ajansı NASA Nalçik şehrinin harika çocuğunu başarılı bilimsel araştırmaları ve çalışmalarından dolayı büyük Mars inceleme projesine dahil eder. 2003 yılının ağustos ayında kızıl gezegenin yüzeyini incelemek için gönderilen roket kapsülünün içine projeye katılanların soyadları yazılır.

Bilindiği gibi yetenekli insan her alanda yeteneklidir, Azmun da bu duruma bir istisna teşkil etmemektedir. Geleneksel olarak Balkar Halkının yeniden doğuşu onuruna Nalçik şehir yönetimi ve eğitim bakanlığı ‘Jaşa, Jaşna, Malkarım!’ adlı festival ve yarışmalar düzenler. Bu organizasyonlarda Jaşuev’in Balkar yazarlarının eserlerini en iyi okuma dalında çeşitli ödülleri bulunmaktadır. Ayrıca Azmun sanatsal yeteneklerinden ötürü Rusya çocuk vakfı tarafından burs ile ödüllendirilmektedir. Sohbetimizin başlangıcında onun araştırdığı bilimsel konular alanındaki engin bilgisi beni her şeyden daha fazla etkiledi.

Azmun, sen birçok ödül, diploma ve sertifikaya sahipsin, ancak içlerinden hangisi senin için daha farklı bir anlam taşımaktadır?

İlk defa, Moskova’daki geleneksel "insan-toprak-uzay" adlı yarışmadaki, "takımyıldızlar" adlı çalışma ile birinciliği kazanmıştım. Bu başarının benim için ayrı bir önemi vardır.

O zamanlar kaç yaşındaydın?

On yaşındaydım ve Moskova’nın önde gelen teknik üniversiteleri, Moskova havacılık ve uzay enstitüsü, Moskova devlet teknik üniversitelerinin önde gelen profesörleri ile tanışmamı ve onlarla olan sohbetlerimi unutamam.

Son dönemlerde kazandığım ödüller içinde, VAKO "SOYUZ" başkanı astronot A. Serebrov’un bizzat kendisinin takdim ettiği, Rusya Genç Uzay Havacılığı kurumu "SOYUZ" ödülü benim için ayrı bir anlam taşımaktadır.

Devlet teknik ve bilimsel araştırmalar merkezi hakkında bize neler söyleyebilirsin. Ne zamandan beri bu merkezin çalışmalarına katılmaktasın?

Üçüncü sınıftayken tamamlayıcı eğitim amaçlı bu merkezdeki dersleri takip etmemiz teklif edilmişti. Ancak buraya kabul test ile mümkündü ve sadece gereken puanı alabilenler bu merkeze kabul edildiler. Ben de böylece bu merkezdeki derslere katılmaya başladım.
 
Bildiğimiz kadarıyla, bu merkez Rusya Uzay ve Havacılık Ajansı "SOYUZ" un düzenlediği olimpiyatlara, konferanslara, yarışmalara aktif olarak katılmaktadır. Düzenlenen bu organizasyonlara katılmak için takımlar nasıl belirlenmektedir?

Bizim merkezimiz uzay araştırmaları ve uzay roketleri alanında eğitim veren gerçekten iyi bir merkezdir. Kabardin-Balkar’ın neredeyse bütün bölgelerinde şubeleri vardır. Merkezde yerel ve ulusal birçok yarışmalar düzenlenmektedir. Biz bu yarışmalarda dereceler almak için elimizden geldiğince gayret gösteririz. Bu yarışmalarda derece yapabilenler sonuçta Rusya’daki yarışmalara katılacak takımda yer alırlar.

Anladığım kadarıyla okulda sonra hemen bu merkeze gidiyorsun. Görünen o ki, sayısal bilimlerde notların gayet iyi, peki sosyal bilimlerde notların nasıl?

Matematik ve fiziğin yanı sıra biyolojiyi çok seviyorum. Rus dili, edebiyat ve diğer derslerde ilgimi çekiyor ve notlarım da gayet iyidir. Elimden geldiğince o derslere de zaman ayırmaya çalışıyorum. Bundan dolayı Rusya’daki yarışmaya katılmıyorum, çünkü 13 tane sınavım var.

Minyatür uzay roket tasarımları çok zor bir iştir, ince hesaplar, uzun süreli çalışmalar gerektirir. Senin başarılarındaki sırrın nedir?

Teknolojiye karşı olan bu ilgimin temelinde ağabeyimin büyük payı vardır. Onun bir arabası vardı, bende bu arabayı inceler, hatta bazı ufak tefek tamiratlar yapardım. Mekanik düzeneklere karşı olan bu ilgim zamanla teknolojiye karşı olan bir ilgi doğurdu.

Bence başarıya ulaşmak için üç şey gereklidir: bir konu ve görev üzerinde odaklanabilme yeteneği, ekip çalışması ve kendini geliştirmek için çabalamak. İnsan her yerde ve her yönden gelişmektedir, sonuç ise beraber çalıştığın ekipteki kişilere bağlıdır. Bilimsel çalışmalar ile insan uzun süre, hayretle, azimle ve yorulmadan çalışmalıdır. Ancak o zaman bir şeyleri başarmak mümkündür. Belki de benim bir şeyleri başarmam da aileden gelen ‘doğuştan çalışkanlık’ etkisi vardır.

Öğretmenlerin kimler?

Bu alandaki ilk öğretmenim, Rusya uzay ve havacılık kurumu ‘soyuz’ un Kabardin-Balkar’daki bölümünün başkanı Nauyanis Tatyana Vladimirovna olmuştur. O en başından beri uzay ve havacılık araştırmalarının temelini oluşturan sistematik araçları bana sağlamıştır. Öğretmenlerim ile iletişimim çok basit: karşılıklı fikir alışverişleri, görüşmeler ve tartışmalardan oluşmaktadır.

Peki bu yarışmalara katılmak sana nasıl bir fayda sağlamaktadır?

Aslında, VAKO "SOYUZ" programları çerçevesindeki bu tür faaliyetler, insanın kendisindeki bilimsel araştırmalara karşı olan yeteneğini keşfetmesini ve kendisini geliştirmesine çok yardımcı olmaktadır. Bu alandaki diğer insanlarla tanışmak bile yeni fikir ve düşüncelerin doğmasına yol açabilmektedir. Ve en önemlisi: ben artık Bauman MGT üniversitesi ‘balistik ve aerodinamik’ bölümüne çeşitli avantajlar ile girebilme imkanı bulmuş oluyorum.
Uçuş donanımları projelerinde sen nasıl bir katkı sağlıyorsun?

En son projedeki deneylerin yapılan deneylerin hayata geçirilmesinde yüzde altmış beş benim sorumluluğumda bulunmaktaydı. Doğal olarak, danışman ve gözlemciler huzurunda deneylerin uygulanması büyük bir sorumluluktur. Her şeyden önce, bilimsel danışmanların başkanlığını, KBGU modern fen bilimleri kürsüsü başkanı matematik-fizik bilimleri doçenti Yuriy Habijeviç Hamukov yapmaktadır.

Son katıldığın yarışmadan biraz bahseder misin?

Yarışma Korolev şehrinde gerçekleşti ve Rusya’nın 56 bölgesinden katılımcılar yarışmaya iştirak etti. Bizim ekibimiz takımlar sıralamasında birinciliği elde etti. Diğer takımlarla aramızdaki fark o kadar büyüktü ki, birinci olacağımızı yarışmanın sonuna gelmeden anlamıştık. Danışmanlarımız Yuriy Habijeviç Hamukov, Tatyana Vladimirovna Nauyanis ve Stanislava Olegoviç Yurçenko’ya şükranlarımı iletmek istiyorum.

Geleceğin uzak roket teknikleri mühendisi olarak planların nedir?

Biz zaten bu sene mart ve nisan ayında düzenlenecek olan Rusya çapındaki geleneksel ‘takımyıldızı-2007’, ‘uzay ve roket teknolojisi’ yarışmaları için hazırlıklara başlamıştık. Umarım bu defa da Rusya’daki uzay ve havacılık sistemleri alanındaki en iyi ekip olduğumuzu sergileyebiliriz. Şu anda yeni hareket prensipleri ile atmosferde dik olarak havalanabilen ve iniş yapabilen gelişmiş bir sistem üzerinde çalışıyorum.    Okuldaki fizik ve matematik derslerinden geçtikten sonra, geleneksel olmayan uçuş donanımları alanına giren fiziksel süreçlerin teorik temellerini yazmak istiyorum.
 
Uzay ve roket teknolojileri dışında ilgi alanların nelerdir?

Doğu savaş sanatları ile ilgileniyorum: karate, kökuşinkay. Bir kedi ve köpeğim var. Yabancı klasikleri ve fantastik eserleri okumayı seviyorum.

Umarım bir gün, bütün dünyanın tanıdığı ve saygı duyduğu bir uzay mühendisi olursun...

Çok teşekkür ederim. Ben sadece bu kainatın küçük bir parçasıyım. Çocukluğumdan beri uzayı hayal ediyorum, çevremiz kuşatan dünyamıza uzay prizmasından bakıyorum...

www.elbrusoid.org

kamatur.org

Karaçay Malkar Türkiye

Login

{loadmoduleid ? string:? string:? string:? string:? string:? string:? string:? string:261 ? ? ? ? ? ? ? ?}