Kategoriye Göre Filtrele

TÜRKİYEDE YAŞAYAN KARAÇAY-MALKARLILARDA DEMOGRAFİK DURUM ve NÜFUS HAREKETLERİ

Yazar Yılmaz Nevruz

Türkiye ve Suriye’de yaşayan Karaçay-Malkarlıların tamamı Kuzey Kafkasın Karaçay ve Malkar bölgelerinden gelmişlerdir. Büyüklerimizden sık sık dinlediğimize göre, muhacirlerin büyük çoğunluğu Karaçay’ın ULLU KARAÇAY,…

KARAÇAYCA CILAMA TÜRKÇA CILA!

Yazar Ertan Ersoy

Bu hapar, Karaçay el Başhüyük'te bolgandı. Adamlanı atları başka türlü cazılsada hapar tüzdü. 1953. cılda televizyon cok edi. Gazetede elge alay köp kelmeyedi. Adam…

SAYI GRUBU YÖNÜNDEN ESKİ TÜRKÇE İLE KARAÇAY-BALKAR TÜRKÇESİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

Yazar Doç. Dr. Salim KÜÇÜK

Onlu kat sayı ve onluk taban sistemini benimseyen Türkler, Köktürk ve Uygur Kağanlığı döneminde başka hiçbir dilde rastlanmayan “bir sonraki onluk taban” sayı sistemini…

KARAÇAY TÜRKLERİ VE YEMEK KÜLTÜRLERİ

Yazar Yılmaz SEÇİM, Metehan KAYA

Bu çalışmada birbirini takip eden göç durumlarına maruz kalan Karaçay Türklerinin yemek kültürlerini kayıt altına almak ve konu ile ilgili ilerleyen dönemlerde yapılacak çalışmalara…

KARÇASTANNI ULLU ŞAYIRI

Yazar Semenlanı Aminat

Karaçaynı birinçi bardı, KÇR-ni Halk Poeti Özdenlanı Saparğa bıyıl, 2013 cıl sentyabrnı 25-de 60 cıl bolаdı. «Elbrusоid» sаytnı fоrumundа «Kаrçаstаnnı ullu şаyırı» dеb, tеmа…

BU KÜNÑE KALAY CETDİK BİZ?

Yazar Bilal Laypan

Bеlgilenñеn sözgе köçеrdеn аlğа, tаrihhе tеrеn kirib kеtmеsеk dа, Kаrаçаynı kurаlıuvndаn tаlаy söz аytırğа kеrеk bоlur. 1396-1397 cıllаdа Timur Аlаn krаlnı kurutub, kоlğа tüşgеnni…

KOBUZ TAVUŞ KELEDİ

Duniyada caşagan milletleni kulturasında halklarını öhtemlendirgen tavruhla, cırla, nazmula, haparla aytuvla  bola kelgendile. Bu oyumla milletleni millet etgen, alanı örge süyegen,  halkına, adamına ışandırgan, bir birine unukdurmayın caşathan zatla bola kelgendi. Kulturasından uyalmagan, ıylıkmagan, milletle ozub ketgen cıllada köb caşagandıla. Adam sanları da karuvları da az bolganlıkga kulturalarına karab, kalgan milletle alanı sıyların költürtüb turgandıla. Caşagan künübüzde kulturalarına karuvlu iye bolgan halkla keslerinden ullu bolgan milletleni küçleb turmaymıdıla.

Barıbıznıda bilgen zatı tüyülmüdü duniyanı em ullu kralları savut-saba bla cuk da etalmay turganları. Kulturası bolmagan milletlege, ala millet tüyüldüle derge bolukdu. Ullu krallanı kulturalarına coygan paraları savut-sabaga coyganları bla teñdi. Türkde caşagan biz Karaçay-Malkarlılanı (Tavlulanı) kulturabızla şohluğubuz kalaydı. Tüzün aytırık esek, bardı derge kimni cüregi razı boladı. Endige deri cazılganıbız, çızılganıbız cokga sanallık kadar azdı, bolgan kesek de birbirini aynısıdı. Milletine, halkına cürek avrutub har neni da tintivül etib cazarga, cızarga küreşgen bir eki adamıbızdan başha nebiz kalgandı kultura bla?

Alay bolsa da bu homuhlukga razı bolubmu kallıkbız. Ogese daha da teren sagışla  eterge mi kerekbiz?

Bir karayık!

Endi bılay bir sagış eteyik: okulga baruvçu zamanlarıbıznı bir esibizge tüşüreyik. Barıbıznı da okulunda bir Kafkas ekibi bolmay  kalmagandı. Bu ekiplede karnaşlarıbız egeçleribiz tepsevleri bla kalgan okullanı ekipleri bıla yarışa turgandıla hamanda birinçi ekinçi bola kelgendile. Bu yarışlaga barıb ol sabiylege karagan halkıbıznı tribünleden alaga kıçırıkdan alıp cılamukların tıyalmay algış etdirgen ne bolur edi.

Bılay adam köb bolgan cerlede, bir arbanı teyibinden, tanımagan bir adamıñı telefonundan kobuz tavuş eşitilgenley, ete turgan işini da koyub, beti kuvanç sezimla bla türlenib tögeregine karamay koyub ketgen Tavluga tübegenmisiz? Kobuz tavuşu bolgan telefonu çalgan zamanda ol adamnı betine karab ne körgensiz? Karaçaylını kobuz tavuşnu eşitgen sagatında kuvançdan beti türleññença kalgan milletleni halkları Milli marşlarını tıñlagan sagatda  da türlenmeydi. Tavlunu esin algan nedi bu kobuznu tavuşunda bolgan seyir zat.

Bir zamanda bir nögerimi tükeninde olturabız. Satuv eterge, Türkiyede caşab Türk bolmagan bir adam keledi. Söleşgen avazından honşu elden bolmaganı belgili boladı. Alay ete kelib nögerimle meni uşagıbızga koşula ketdi. Uşak terenden tereññe kete baradı. Bir zaman sora adam mañña aylandı da "sen kaysı milletdense"’ deb sordu. "Karaçay milletdenme nege kerekdi?" degenimde, "Da bilgenem alay bolganın, sañña bir soruvum bardı. Men eşitgeññe köre sizni millet, cuvuk cetgen cerlerinden kız alıb bergenni igi zatha sanamaysız deydile." "Da tüz eşitgense  munu amanlık kalayındadı" deb sorganımda, "Siz Müslüman tüyülmüsüz, dinibizde alay casak cokdu" dedi. "Da cuvuk bolmagandan kız alıb berirge dinde casak barmıdı? Sen turgan elde adamlarıgıznı, sabiylerigizni nençası sakat tuvgandı, seni üy biyçeñ sañña kalay cuvuk cetedi (atasını egeçinden tuvgandı)? Egeçiñle otovga kirseñ, kusarıñ kelmeymidi, ogese sende toññuz karnı mı bardı?" degen soruvlaga cuvab tabılmadı. Ceti ataga deri sanarga usta bolgan milletimi kulturasın ayak tübde teblerge kimni karıvu ceterikdi?

Cıl sanı otuznu üsünde bolgan adamlarıbız bilirge bollukdu; S. Demirel, Türkiyeni başbakanı bolup Amerikaga konakga bargan bir zamanında, anda caşagan Türk milletle bla etilgen cıyıluvda söleşe turganlay başın költürüb karaganlay, elibizni sıylı kartlarından Kadir Özkannı  körüp koyadı da barıbızda televizyonda karab turganlay S. Demirel, "Kadir senda mı bılaydasa kel, bılay al cañña, katıma taba öt" dey kıçırganın eşitebiz. Türknü başbakanını Amerikada Kadir Özkandan başha tanıgan adamı cokmu edi? Akılında kuru da Kadir Özkan nek kalgan edi. Nek katına çakıra edi. Kadir Özkan nı beti bla Karaçaylılanı sıyın költürtürge izlegeni nelikdi? Bir başbakan duniyanı öbür uçuna barıb bir Karaçaylını atı bla canına çakıra ese bu uçuzlukmudu, ogese Karaçaynı kulturasını baylıgını miyikligimidi?

Soruvla köbdüle.
Soruvlaga onovla etilse, soruvlaga madarla tabılır.

___________________________

Kuvatlanı Metin Güçlü, Başhüyük El

© www.kamatur.org | 08.11.2006
___________________________

kamatur.org

Karaçay Malkar Türkiye

Login

{loadmoduleid ? string:? string:? string:? string:? string:? string:? string:? string:? string:? string:? string:? string:? string:? string:? string:? string:? string:? string:261 ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ?}