TPL_OFFCANVAS_EMPTY_ERROR

Tarih

Karaçay Malkar Tarihi İle İlgili Makaleler

Nart kahramanlık destanları, Kuzey Kafkasya’da yaşayan halkların hemen hepsinin folklorunda adeta bir kültür abidesi olarak yerini almış, bugünkü çağdaş edebiyat'larının temelini oluşturmuştur. “Nart” sözünün kökü hangi dilden çıkmıştır? Bu söz nasıl oluşmuştur? Bu sözün anlamı nedir? “Nart” sözü kimler için söylenmiştir? Nart destanları ilk olarak hangi milletin kültüründe ortaya çıkmıştır? Nart destanlarında anlatılan kahramanların adları hangi milletin dilindendir? Bu kahraman adlarının söz olarak anlamları nedir?

Malkarlıların eski tarihi hakkında bazı önemli noktaları, bazı seyyahların eski dönemlerde Malkarlılar hakkında yazmış oldukları izlenimlerinden öğrenebilmekteyiz. Kuzey Kafkasya’yı işgal eden kavimler ve özellikle de Çarlık Rusyası tarafından Kuzey Kafkasya hakkında toplanan materyallerin saklandığı arşivler, Malkarlıların XIX-XX. yüzyıl tarihini ortaya koymamızda büyük katkı sağlamaktadırlar. [Sayı: 173, s. 39] Malkar halkının tarihi, birçok halkın tarihinde olduğu gibi, destan, efsane, hikaye ve halk şarkıları ile sıkı sıkıya bağlıdır. Çünkü Malkarlılar eskiden kendilerine ait bir yazı sistemine sahip olmadıkları için yüzyıllar boyunca yaşadıkları olayları hikayeler ve halk şarkıları yoluyla belleklere kaydetmişlerdir. Bu yüzden Malkarlıların eski tarihi ancak folklor ürünlerinin yardımıyla ortaya konulabilmektedir.

Halkların kendi öz yurtlarından başka yerlere zorla sürgün edilmesi, XX. Yüzyılın en büyük insanlık suçudur, kara lekesidir. SSCB’ye Stalin’in başkanlık yaptığı dönemden önce, SSCB’nin 12 halkı vatana ihanet iddiasıyla zulüm görmüşlerdi. Daha sonda bu halkların sahip oldukları devletler tasfiye edildi.

XIV-XVII. yüzyıllar, Karaçay tarihinin en az araştırılmış dönemleridir. Araştırmacılar bu dönemlerin tarihi ve kültürü hakkında değişik yorumlar getirirler. Bu dönemlerde Karaçaylıların nerelerde yaşadıkları bugüne kadar tam olarak açıklanamamıştır. Bunun nedeni ise o dönemlere ait yazılı kaynakların çok az olması ve arkeolojik çalışmaların yetersizliğidir. [s. 52] Ancak son yıllarda Karaçay’da yapılan arkeolojik çalışmalar, Karaçaylıların XIV-XVII. yüzyıl tarihini az da olsa aydınlatmaktadır.

1944 yılının ilkbaharında, II. Dünya Savaşından yeni çıkmış olan Kabardey-Malkar Özerk Cumhuriyeti var gücüyle savaş yaralarını sarıyordu. Savaşta büyük yıkımlar yaşayan Malkarlılar hayatlarını yeniden tanzim etmek için canla başla uğraşıyorlardı. Malkarlıların sürgün edilmesinden kısa bir süre önce, 2 Kasım 1943 tarihinde, Malkarlıların ikiz kardeşleri olan Karaçaylılar (63.323 kişi) da aynı akıbete uğramışlardı.

Karaçay-Malkar Türkleri Kuzey Kafkasya bölgesinin en önemli Türk unsurlarından birini oluşturmaktadır. Karaçay-Malkar Türklerinin etnik oluşumu konusunda yıllardır devam eden tartışmalar sonucunda ortaya çıkan görüşlerden, Karaçay-Malkar Türklerinin etnik oluşumunda Hun, Bulgar ve Alan-As Türklerinin büyük pay sahibi oldukları anlaşılmıştır. [s. 16] Öte yandan, Kuzey Kafkasya'da Kuban kültürünün oluşmasında önemli rol oynayan Sümer ve İskit gibi eski kavimler ile 400 yıl kadar Kuzey Kafkasya'da hakimiyet kurmuş olan Hazar Türklerinin kültür unsurlarının Karaçay-Malkar Türklerinin kültür dokusunda yer aldığı da görülmektedir. Araştırmalar sonucu ortaya çıkan arkeolojik, etnografik ve linguistik veriler, Karaçay-Malkar Türklerinin Kuzey Kafkasya bölgesinde en az 5000 yıllık bir geçmişe sahip olduğunu ortaya koymaktadır.

Tarihte “Alan” veya “As” adıyla anılan bu eski halk, M.Ö. dönemlerde bugünkü Kazakistan topraklarında yaşamaktaydılar. Miladi dönemin başlangıç yıllarında ise Alanların büyük bir bölümü Volga ırmağını geçerek Don ırmağı civarlarına, Kırım ve Kuzey Kafkasya topraklarına gelerek bu bölgelerde uzun yıllar hakimiyet kurmuşlardır. [s. 48] Alanların bir bölümü ise, M.S. V. yüzyılda bugünkü Ukrayna’nın güneyinde yaşayan Cermen-Got kavimleriyle birlikte Orta Avrupa üzerinden İspanya ve Fransa’ya kadar gitmişler ve hatta kuzeybatı Afrika’da bile izler bırakmışlardır.

XIX. yüzyıl sonlarına gelindiğinde, Malkarlıların çok eski zamanlarda kurmuş oldukları; "Malkar [Çerek], Bızıngı, Holam, Çegem ve Orusbiy [Baksan]" adlı beş büyük köy ile 1867 yılında kölelerin azat edilmesinden sonra kurulan "Köndelen" ve "Kaşhatav" adlı köylerde yaşadıklarını görüyoruz. Bu köylerin nasıl kurulduğu, köylerin sosyal hayatı ve bu köylerde yaşayan sülalelerin kökeni hakkında, 1917 devrimi öncesi ve sonrasında yayınlanan kitap ve makalelerde ileri sürülen görüşler genellikle birbirleriyle uyuşmamakta ve çelişmektedir. Özellikle de "Orusbiy" sülalesi ve bu sülalenin kurmuş olduğu köy hakkında oldukça yanlış ve hatalı görüşler bulunmaktadır.

Page 6 of 8

Köşe Yazıları

ESKİ CIRLA
Çok eski zamanlardan beri Merkezî Kuzey Kafkasya’nın Yukarı Kuban ve Yukarı Terek havzalarında yaşayan Karaçay-Malkarlıların…
KAFKASYA'DA DEPORTASYON VE…
Tarih boyunca büyük devletler ve imparatorluklar arasında paylaşılamayan ve sahibolunmak istenilen bir ülke olan Kafkasya’da…
KARAÇAY-MALKARLILANI TAMIRLARINI ÜSÜNDEN
Karaçay-Malkar halkını üsünden tarih canı bıla cürütülgen ilmu-izlem işlege ketgen ömürnü ayagında başlangandı, anı da…
KARAÇAYNI TÖRESİNİ ÜSÜNDEN
Meni tölüme deri bolganla Kafkazdan kelgen adetleni igi biledile. Endigi caş tölüle, artıksızda elleden tışında…

Login