TPL_OFFCANVAS_EMPTY_ERROR

Genel

Cuvuk cetgen caş tilegendi da, Gardıv deb bir kız bir ariuv kiyiz börk etgendi. Ak kra cünden etilib, çımmak ak börk. Keñ eteklerine, beline-töppesine ariuv şaytan çalıv tigilib. Başıñda barı-cogu bilinmezça, cuka, ceñil börk. Çeteni bla tamçı agızmay suv taşırlay, usta basılgan katı börk. Ayaz kaksa, oynaganına karab tururça, töppesinde oka çaçakçıgı. Kıshası, cetgen caş toyga kiye tururça, aybat, omak, sürüvçü caş tavda-tüzde kiyerça, celde-kuzda kiyerça, demeñili börk. – Çomakay, karnaşım, ma, kuvançha kiyivçü bol, sav cırt! – deb, algış etib bergendi Gardıv börknü.

Mıññа nе kündüz, nе kеçе tıñı-tınçlık cоkdu. Ulludu bu gitçе аdаmçıknı kаygısı. Pеlüvаn bоlurgа izlеgеn gitçе аdаmçıklаnı kаygılаrı kаçаn dа ullu bоluvçаndılа. Munuçаlа, zаmаnsız ilinmеk аcаldаn ölüb kеtmеsеlе, bашçı bоlmаy kаlmаydılа. Hаlkgа, krаlgа bаşçı bоlаlmаsаlа dа, аmаnlıkçı cıyıññа bаşçı bоlаdılа. İç havalаrı, tаbigаtlаrı аlаydı. Bu dа, bir dа аjımsız, bеlgili murdаrlаnı, gudulаnı, tоnоvçulаnı аrаlаrındа аtın аytdırıb, cаşаvun аmаn blа bоşаrık bоlur edi, mаrksizm blа şаgırеy bоlmаsа, lеninçilеgе, Lеniñе tübеmеsе. Rеvоlütsiоn innеt cürеgin küçlеgеndеn sоrа uа, ullu idеya-innеt üçün, rеvоlütsiyanı işi üçün – «аdаm öltürgеn, tоnаgаn dа günаh tüldü». Günаhdı dеb аythаn dindi, özgе, оl din оkuvun, bаbаslıkgа оkugаnın koyub, «kеrti Hаk cоlgа» – rеvоlütsiоn cоlgа köçgеndi.

Eski Sovyet lideri Joseph Stalin’in Orta Asya’ya sürdüğü Karaçaylılar ve onların çocukları yaşanan meşum günü bir kez daha andı. Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti’nde bugün düzenlenen bir törenlerle 1943’te yük trenleriyle Orta Asya ve Kazakistan'a sürgün edilmiş Karaçaylılar anıldı. Sürgünün 63. yıldönümü dolayısıyla başta başkent Çerkesk olmak üzere Karaçaylıların yoğun yaşadığı Karaçayevsk gibi kentlerde yas törenleri düzenlendi. Karaçayevsk’te Stalin baskılarının kurbanları anıtı önünde yapılan törene hükümet yetkilileri de katıldı. Karaçaylılar, İkinci Dünya Savaşı sırasında Alman ordularına yardım ettikleri iddiasıyla Stalin 'in emriyle 2 Kasım 1943’te zorla yük vagonlarına bindirilip anavatanlarından Orta Asya ve Kazakistan’a gönderilen halkların ilkiydi.

Türkge kelib tüşgeniñden başlab, kallay bir aylansañ, neden da alga ariuvluknu allay bir körüb kuvanasa, süyünese emda suklanasa. Tüz оmaklık bla kalmay, ullu ustalık eslenedi. 1985-çi cılgı “caññıruv” başlaññanlı beri bu kralnı üsünden arı deri bukdurulub turgan köb igi zatın eşitebiz, körebiz. “Türkоfiliya” duniyada igi tañ cayılgan iş bоla kelgendi, alay demeklik, Türknü zatın ayırıb caratıb, saylagan, işlegen. Söz üçün, aş ustalıkları duniyada Kıtaydan sоra ekinçi оruñña çıkgañña sanaladı, “hоrlathanları” va anı üçündü Türknü cerinde tоññuz da cоkdu, оl kıtaylıla aşavçu mecisuv, kucur aşla оgay eseñ.

«Özden Adet» degen kitap, adamlıkga col üyretedi, har insañña kerti adam bol deydi. Zamanla bizge deri da türlene bargandıla, igilik a igilikdi, amanlık a amanlıkdı. Har duniyaga tuvgan kün sayın ol eki coldan birin saylaydı. «Özden Adet» degen kitap, ata-babalarıbıznı avazı bolub, igilikni, tüzlüknü colun saylarga boluşadı anı eşitgen-okugan buruññu adamla bla keññeşge kiredi. Halkıbız az halkdı, tas bola baradı, karıvsuzdu degenlege va men derik, sizniça kölsüzle algın da bolur edile atların kişi bilmeydi ansı, adam esinde kalmagandıla, alan millet a caşaydı, mından arı da caşarıkdı, az bolsa da, köb bolsa da. Sürgünde kırılmagan esek, kaytıb halkbız deb, caşav colubuznu, Allahu tagalanı küçüne bazınıb, kurarga küreşe esek, uta curtubuzda nek tas bolurga kerekbiz? Ayhay da, iymannı, betni, kişilikni, adetni keri taşlab, macüsü bolub, ahça-bohçaga, biyçiklege tabınıb tursak, bizge bollugu belgilidi. Bu kitabnı başha adam kurasa, bayam ol da başharak bolluk edi. Men da kitabnı bilgenimça caraşdırganma. Adetle caşav bolumnu, halnı em da bir kavum zatnı üslerinde kuralgandan sora da, bir bilimge köre da boladıla. Anı esebge alıb bu kitabha tabılgannı sıyındırırga küreşmey, halk aythañña köre, adamla bla caşagan adam ne bilirge, kallay bolurga, türlü-türlü cerlede kesin kalay cürütürge, ne aytırga keregin bildirgen aytuvlanı tizgenme.

Köşe Yazıları

ATA CURTUBUZNU SATIB…
Malkar halkga bügün tüşgen korkuvnu caññız stalinçi coruk cetdirgen sürgün bla teñleşdirirge bollukdu. Alay a,…
AYDINLARIBIZGA - İNTELLİGENTSİYABIZGA…
Ömürleni uzagına – taşa da, turu da – Karaçay-Malkar halkga karşçı kazavat barıb turgandı. Bügün…
BAŞHÜYÜK
Başhüyük elni 100 cıllıgı bla algışlayma. Bu nazmunu da ol kuvançha atayma. Başhüyük elçileni barına…
BAŞHÜYÜKNÜ TARİHİNDE ÜLÜŞÜ…
Duniyanı başında, türlü türlü şartları bla, tuvgan emda caşagan ellerini tarihinde ızın koygan, ülüşü bolgan…

Login