kamatur.org Deneme Yayını

Eki cılnı mından alga talay defterden kuralgan nazmu kitabım çıkgan edi. Bir defterni atı «AK BAŞLIGIM, KARA CAMÇIM – KARAÇAY» edi. Alay demek: kuvançım-nasıbım, kaygım-carsıvum da Karaçay bolganın, ak künüm, kara künüm da Karaçay bolganın aythanlıgım edi. Başha defterni atı «HAK bla HALK» edi. Anı maganası çeksiz teren, miyik, ullu emda köb katlı bolganı sebebli, Orus til bla da aytırga küreşgen edim: Bog i Narod, İstina i Narod, Pravda i Narod, Spravedlivost i Narod, Pravo i Narod. «BET bla AVAZ» üçünçü defterimi atı edi. Alay demek – Forma i Soderjaniye; Litso i Golos; Lik i Glas; Sovest i Propoved; Yavleniye i Otkroveniye. Bılanı barın da tizgenim ne üçündü? Bu maganalanı barın da «KARAÇAYGA» degen bir kısha poemada tabhanım üçündü.

Ol pariy edi, börütut tulpar pariy. Tomurovboyun, keñsırt, çuburkuyruk, cititiş. Atı da - Tutar dep. Ellileni köbüsü Açanı iti devçü edile. Akcürek adamnı katında köz karamı, dariyça, sıydam, taza. Kir niyetlini körgenley bilip koyuvçu edi, deydile. Ol tiyrede anı tanımagan cok edi. Köp börünü kesgenin da aytıvçudula. Haparım anı üsündendi, ol da kaphandı da köçgünçülük otun. Keçeni tıñısız şoşlugu biylegen, ayça, tögerek arbazda Tutar kesine cer tabalmay aylana ketip, gimhotun kökge tiredi da, horsunup turgan cüregin cansara, önün boşlap, uludu. Kökde kimge ese da bir zat aythança... Tiyre itle guzabaga kaldıla. Birleri üre, birsileri va, öz tillerinde Tutar aythannı añılap, uluy başladıla. Keçe kañ-kuñdan toldu, cer seskeññen etgença, kayala cañırgan avazları bla cuvapladıla.

Başhüyüklü Tayfun Karakul ağabeyimizin yaşlıların dilinden derlediği bir hikayeyi okuyucularımıza sunmak istiyorum. "Ertte ertte “Nartla-Gurtla” deb bolgandıla. Alanı tamataları örüzmek birgesine sürüvçü caşçıknıda alıb uvga ketgendi. Kiyik’leda öltürüb, uvga bargan cerinde bir koşda işleb, caşnı koşda koyub, kesi uvga ketgendi. Örüzmek ketgenden sora caşcık catgandı. Uyanıb karağanında otu cuklanıb turganını körgendi. Ertte ertte “Nartla-Gurtla” deb bolgandıla. Alanı tamataları örüzmek birgesine sürüvçü caşçıknıda alıb uvga ketgendi. Kiyik’leda öltürüb, uvga bargan cerinde bir koşda işleb, caşnı koşda koyub, kesi uvga ketgendi. Örüzmek ketgenden sora caşcık catgandı. Uyanıb karağanında otu cuklanıb turganını körgendi.

Tavlu katından voy tulpar tuvgan Men subay sanlı tavlu caş Men seni ariuv süye turganlay Kalay süyese Türklü caş Men iynar aytdım da sen ne aytdıñ İynarlarımı eşitib Carık ışarıb ne şıbırdadıñ Nögerleringe iyilib Bir bek susabma anam degenley Anam ayranga suv koşdu Haparıñ bolsun sen kel de tolsun Meni cüregim bob-boşdu Tiyreden men uyalgan eteme Oramda uşak eterge Cüregim birtçik da ongsunmaydı Söleşmey ozub keterge Küşden unutub turayem ariuv Sen kaydan çıkdıñ allıma Bıllay süymeklik sınab karasın Ol kızçık meni allıma Ekibizge kölekge etib Başıbızda barelle bulutla Kollarıngı tutub közünge karab Aytgan sözümü unutma

Savkal kuvanç tıbırım, Karaçay elim, Savkal egeçim, honşum, cuvugum, teññim, Savkal hayda Anam, Atam sen de savkal, Keteme askerge etçigiz hakkıgıznı halal, Kaygıruv bolmagız kuvançlı barama men, Cılav sarnav etmegiz tileyme men ölsem, Ölgenden korkarıkdı caşavu mamır bolgan, Közün cummaz kıyınlıkdan tınçlıgı buzulgan, Kün tuvub batarga unamasa da Kıyın künle bir-birin kuvsala da, Kellikdi ol kün bu kün iynanmasam da