kamatur.org Deneme Yayını

Bir zamanlar iyi kalpli bir hoca yaşarmış. Hiç çocuğu yokmuş, hanımı da vefat etmiş. Hoca dünyada yapayalnız kalmış. ‘Bir başıma çok ihtiyacım mı olacak, bütün paramı hayırlı işler için harcayacağım,-diye karar vermiş.’ Evine öğrenciler alarak, onlara ders verirken, onları hem doyurur hem de evinde yatırırmış. Bir gece, öğrenciler uyuduktan sonra, eve üç hırsız girmiş ve hocadan bütün parasını istemişler. - Her şeyi alın. Yalnız bana zarar vermeyin! Hoca böyle söyleyerek, paralarını sakladığı yeri göstermiş. Hırsızlar paraları son kuruşuna kadar almışlar, tam evden çıkacakları anda, hoca onları durdurmuş: - Bekleyin, sizin karnınız açtır! Size bir şeyler hazırlayayım mı?

Ertte-ertte, bek sansız-sanausuz zamanlada, Miññi Tavnu başı ayrı bolmagandı. Üsünde da, busagatdaça, kañña buzla cıltıramagandıla. Miññi Tav bek biyk tavdu-anı töpesi kökge tirelip turadı. Ol sebepden kamsık* culduzçukla, uçup kelip, tögereginde bugumuç oynarga süygendile. Teren çatlarga tüşüp, alanı içinde ginasuvça* cıltırap bargan kirsiz tav suvlada cuvunup turgandıla. Miññi Tavnu tüz töppesinde, mazallı bilev kayanı tübünde, bir caşil duppurçuk* bolgandı. Alaydan uzak bolmay da kaya tübünde, cılamukça, kirsiz kara suvçuk çıgıp turgandı. Kara suvnu katında, avuzun özeññe aylandırıp turgan koşun cartıça, tögerek, sıydam dorbunda, tügüne çal* urup boşap, çımmak agargan kart cugutur* üydegisi bla birge caşagandı.

Kamatur – kama, tur Cavlanı kamatırça ur Kampaytırça ur Cathanıñ, cuklaganıñ bollukdu, tamam Uyanırga cetgendi zaman Kamatur, tur Duşmannı kamat, ur Kavşatırça ur Şohlaga va kalkan bolub tur Birlikde tirilik – Kamatur Karaçay-Malkar-Türkiye Allahnı allında baş iye Şukurla etebiz Añña Bizni adam etib carathanı üçün Bizni musliman etib carathanı üçün Bizni Türk etib carathanı üçün Hak colnu tanıthanı üçün Türkbüz, kanıbız, canıbız bla Cüregibiz, añıbız bla Kadarıbız bla Kamatur birikdiredi bizni Költüredi kölübüznü Cıydıradı esibizni Tanıtadı kesibizni Aytadı Kamatur Türk halkı, örge tur Tarihiñe tıyınşlı bol Cazıvuña iye bol Tin bayragıbız – Kamatur! Bizni haram cukudan uyathanlay tur Azança eşitilgenley tur Horlam bayrakça çaykalganlay tur Suv ketse da taş kalır Sen da alay kala tur Kamatur Kim ketse da, ne ketse da Sen duniyada caşab tur Kamatur Sen birikdirese bizni

2 Kasım 1943 tarihinde Karaçay Sürgününe yetişkin bir genç kız olarak katılan ve çileli 14 yıl ölüm-kalım mücadelesi verdikten sonra sağ kalabilen Hubiy kızı Patiya tarafından sürgün sırasında yazılıp bestelenen, o zorlu günlerin hikâyesini çok güzel bir şekilde ifade eden ve halk arasında dilden dile nakledilerek günümüze kadar gelen bir manzumeyi, keza, Karaçayca bilmeyenler için Türkiye Türkçesine aktarılmış metnini, Sürgünün 58. yılında, sitemize koyarak tüm okuyucularımızı bu içli ağıttan haberdar etmeyi uygun bulduk.

Ertte-ertte bir cerde bir ullu tav el caşap bolğandı. Ol el bir talay zamannı içinde kayğısız işlep, macarğanların aşap, ırahat caşağandı.Caşay barğanda, bu elden adamla - bir-bir, eki-eki tas bolup tebiregendile. Adamlanı kalay tas bolğanların bir kişi bilip, ne hıysap etip bolmağandı; ne üçün deseng, adamla suv üzmezge cutulğança, tengizni tübüne taş batıp ketgença bolup, atı-çuvu çıkmay dump bolup kala edile. İzlerge tebiresele va!.. Kayrı barğın, kimge ne sorğun? Adamlanı alay cutup barğan naças küç kaydan çıkğanın tabarğa, anı tersligine colukdururğa süyüp, izlep turğan elde köp cigitle da bar edile. Alay hatanı kaydan çıkğanın bilmey, bir işekli bolğan cer da bolmay, izlep çığıv kara tuman olturğan karangı keçege karağan kibik bolup kala edi. Adamla va tas bola edile. Adamlanı belgisiz kurup ketivleri ne keçe, ne kün dep bolmay, el azdan az bola bara edi. Anı bla birge malla da dump bolup kala edile. Bir talay cılnı içinde izlev bir da kurumay edi, alay tabılğan a bir cangız can etmey edi. Bek uzak bolmay, bu elni tögereginde konşu elle bar edile. Hatanı ala, ol konşu elle, ete bolurla dep, işekli bolur karıv da cok edi. Ne üçün deseng, bu elle bir birleri bla tatlı caşay edile. Sora adamla va, har elden da birça tas bola edile.