21Ağustos2017

TAVLULARIN IRISLARI

Karaçay Malkar yaşlılarının dilinden derlediğimiz bu güzel yazıyı okurlarımıza sunmak istedim. Önceden yaşayan Tavluların (Karaçay Malkarlıların) uğursuzluk getirdiğine inandıkları bazı davranışlar sizinde ilginizi çekeceğini umarım. Acaba burada  sözü edilen IRIS (uğursuz) şeyler doğru olabilir mi ? Sizinde yaşlılardan duyduğunuz IRIS'ları bizimle paylaşabilirsiniz. Not: Sözü edilen IRIS'ların yakından uzaktan gerçekle alakası olmayabilir. Tamamiyle kültürel amaçlı yazılmıştır.

TAVLULARIN IRISLARI (GÜNÜMÜZ TÜRKÇESİYLE AÇIKLAMALI)

Eneylanı M. Dinçer Erim

Karaçay Malkar yaşlılarının dilinden derlediğimiz bu güzel yazıyı okurlarımıza sunmak istedim. Önceden yaşayan Tavluların (Karaçay-Malkarlıların) uğursuzluk getirdiğine inandıkları bazı davranışlar sizinde ilginizi çekeceğini umarım. Acaba burada  sözü edilen IRIS (uğursuz) şeyler doğru olabilir mi ? Sizinde yaşlılardan duyduğunuz IRIS'ları bizimle paylaşabilirsiniz. Not: Sözü edilen IRIS'ların yakından uzaktan gerçekle alakası olmayabilir. Tamamiyle kültürel amaçlı yazılmıştır.  

Ortakünde tikiş tikgen ırısdı. Sürüvüme börü kiredi deb unamazla.
Perşembe günü dikiş dikmek uğursuzluktur. Koyun sürüme kurt girer  diye istemezler.

Algışga bargan sagatda bir, kaygı aşga bargan sagatta koş hıçın eltgen ırısdı.
Ölü çıkan eve yemek götürürken Koş Börek götürmek uğursuzluktur.

Tişiruvnu baş tarağın bergen ırısdı.
Bir kızın Baş tarağını başkasına vermesi uğursuzluktur.

Algışga barlık cerine ekindiden sora bargan ırısdı.
Hayır Duaya gidilecek yere ikindi vaktinden sonra gitmek uğursuzluktur.

Tılı korluk izlegen ırısdı. Kotur çığadı dep unamazla. (Hamur mayası aramak uğursuzluktur.)


Ölgenni üyünden çığıb bara, başka üyge kayıtgan ırısdı.
Ölü çıkan evden dönerken başka eve misafirliğe gitmek uğursuzluktur.

Colda at nalnı algan ırısdı.
Yolda bulunan at nalını almak uğursuzluktur.

Ölgenge bargan kaygı aşnı başga üyge alıb bargan ırısdı.
Ölü çıkan eve götürülecek yemeği alıp başka eve götürmek uğursuzluktur.

Gürgekünde colga çıkgan, bir işni başlagan ırısdı.
Salı günü bir işe başlamak, yola çıkmak uğursuzluktur.

Bayrımkün de üy sibirgen, eski cuvgan ırısdı.
Cuma günü ev süpürmek, çamaşır yıkamak uğursuzluktur.

Otga suv  kuygan ırısdı.
Ateşe su atmak uğursuzluktur.

Bara turğanlayına colundan koyan çıksa ırısdı.
Yolda giderken önüne tavşan çıkması uğursuzluktur.

Kuru suv kaynatgan ırısdı. Gavurnu açkası köp boladı, unamazla.
Sadece su kaynatmak uğursuzluktur. Gavurun parası çok olur diye kabul etmezlermiş.

Koşda suv içgen ırısdı. Koşnu bereketin kurutasa dep unamazla.
Yayla evinde su içmek uğursuzluktur. Yayla evinin bereketini kaçırıyor diye kabul etmezler.