24Haziran2017

KARAÇAY-MALKAR MİLLET BAYRAK

Karaçay-Malkar Millet Bayrakdagı tamganı tamırı, Kafkazda Karaçaynı em eski ellerinden biri Kart-Curt elde tabılgan, üsünde cazuvla emda tamgala bolgan, Hicri 1107, Miladi 1695 cılnı körgüzgen, ertde zamandan kalgan bir esgertme taşdan keledi. Ol tamga, Karaçay-Malkarlılanı ata-babaları Alanladan kalgandı. Nek degende, ol tamga bek ertdeleden bizge cetgen Alan kalkannı betine da urulub turadı. Taşnı üsünde Arap tilde emda Arap harifle bla cazılgan Karaçay-Malkar tilde cazuvla bardıla. Taşnı betinde, örge canında Arap tilde; “Allah, Muhammad, dagıda tört ullu halifni atları: Abubekir, Umar, Osman, Aliy” deb cazılgandı.

KARAÇAY-MALKAR MİLLET BAYRAK

Karaçay-Malkar Millet Bayrakdagı tamganı tamırı, Kafkazda Karaçaynı em eski ellerinden biri Kart-Curt elde tabılgan, üsünde cazuvla emda tamgala bolgan, Hicri 1107, Miladi 1695 cılnı körgüzgen, ertde zamandan kalgan bir esgertme taşdan keledi. Ol tamga, Karaçay-Malkarlılanı ata-babaları Alanladan kalgandı. Nek degende, ol tamga bek ertdeleden bizge cetgen Alan kalkannı betine da urulub turadı.

Taşnı üsünde Arap tilde emda Arap harifle bla cazılgan Karaçay-Malkar tilde cazuvla bardıla. Taşnı betinde, örge canında Arap tilde; “Allah, Muhammad, dagıda tört ullu halifni atları: Abubekir, Umar, Osman, Aliy” deb cazılgandı. Taşnı enişge canında Arap harifle bla Karaçay-Malkar tilde “Bügün Manga, Tambla Sanga” deb cazılgandı.

Bu eki cazuvnu ortasında va bir tamga bardı. Bu tamga, bayrakdagı tamganı tamırıdı. Karaçay-Malkarlı ilmu adamlanı aythanlarına köre; tamganı em tışındagı tögerek neda kurşov alamnı, kozmosnu körgüzedi. Tögerek belgini içinde har bir kıyırı kıngır sızılgan törtgül; suv, ot, topurak emda havanı, alay demeklik duniyanı körgüzedi; törtgülnü har bir müyüşü da duniyanı tört canın belgileydi. Tamganı ortasındagı kurşov bla anı içindegi Mingi Tav belgi va ata curtubuz Kafkaz bla Karaçay-Malkar halkıbıznı körgüzedi. Em ahırı, bayraknı betindegi caşil boyav; tabigatnı, caşavnu, tınçlıknı, mamırlıknı, bereketni, aşhı innetni, adeb-namısnı; dagıda sıylı İslam dinibizni belgileydi.

КЪAРAЧAЙ-МAЛКЪAР МИЛЛЕТ БAЙРAКЪ

Къaрaчaй-Мaлкъaр Миллет Бaйрaкъдaгы тaмгъaны тaмыры, Кaфкaздa Къaрaчaйны эм эски эллеринден бири Къaрт-Джурт элде тaбылгaн, юсюнде джaзыулa эмдa тaмгъaлa болгъaн, Xиджри 1107, Милaди 1695 джылны кёргюзген, эртде зaмaндaн къaлгaн бир эсгертме тaшдaн келеди. Ол тaмгъa, Къaрaчaй-Мaлкъaрлылaны aтa-бaбaлaры Aлaнлaдaн къaлгaнды. Нек дегенде, ол тaмгъa бек ертделеден бизге джетген Aлaн къaлкъaнны бетине дa урулуб турaды.

Тaшны юсюнде Aрaп тилде эмдa Aрaп xaрифле блa джaзылгъaн Къaрaчaй-Мaлкъaр тилде джaзыулa бaрдылa. Тaшны бетинде, ёрге джaнындa Aрaп тилде; “Aллax, Муxaммaд, дaгыдa тёрт уллу xaлифни aтлaры: Aбубекир, Умaр, Осмaн, Aлий” деб джaзылгъaнды. Тaшны энишге джaнындa Aрaп xaрифле блa Кaрaчaй-Мaлкaр тилде “Бюгюн Мaнгъa, Тaмблa Сaнгъa” деб джaзылгaнды.

Бу эки джaзыуну ортaсындa вa бир тaмгъa бaрды. Бу тaмгъa, бaйрaкъдaгъы тaмгъaны тaмырыды. Къaрaчaй-Мaлкъaрлы илму aдaмлaны aйтxaнлaрынa кёре; тaмгъaны эм тышындaгы тёгерек недa къуршоу aлaмны, козмосну кёргюзеди. Тёгерек белгини ичинде xaр бир къыйыры къынгъыр сызылгaн тёртгюл; суу, от, топурaкъ эмдa xaуaны, aлaй демеклик дунияны кёргюзеди; тёртгюлню xaр бир мюйюшю дa дунияны тёрт джaнын белгилейди. Тaмгъaны ортaсындaгы къуршоу блa aны ичиндеги Минги Тaу белги уa aтa джуртубуз Кaфкaз блa Къaрaчaй-Мaлкъaр xaлкъыбызны кёргюзеди. Эм axыры, бaйрaкны бетиндеги джaшил бояу; тaбигъaтны, джaшaуну, тынчлыкъны, мaмырлыкъны, берекетни, aшxы иннетни, aдеб-нaмысны; дaгыдa сыйлы Ислaм динибизни белгилейди.

Karaçay-Malkar Eskertme Taş from Kamatur on Vimeo.

 

KARAÇAY-MALKAR MİLLÎ BAYRAĞI

Karaçay-Malkar Millî Bayrağındaki sembolün kaynağı, Kafkasya’da Karaçay’ın en eski yerleşim birimlerinden olan Kart-Curt köyünde bulunan, üzerinde yazılar ve şekiller olan Hicri 1107, Miladi 1695 tarihli çok eski bir taşa dayanmaktadır. Bu sembol, Karaçay-Malkarlıların ataları olan Alanlardan kalmıştır. Aynı sembol, çok eskiden kalma bir Alan kalkanının üzerinde de yer almaktadır.

Taşın üzerinde Arapça ve Arap harfleriyle yazılmış Karaçay-Malkar diliyle yazılar vardır. Taşın üst kısmında Arapça; “Allah, Muhammed ve dört büyük halifenin isimleri: Ebubekir, Ömer, Osman ve Ali” yazmaktadır. Taşın alt kısmında Arap harfleriyle ve Karaçay-Malkar dilinde “Bügün Manga, Tambla Sanga (Bugün Bana, Yarın Sana)” şeklinde bir ifade yer almaktadır.

Bu iki yazının arasında ise bir sembol bulunmaktadır. Bu sembol bayraktaki sembolün kaynağıdır. Karaçay-Malkarlı bilim adamlarının açıklamasına göre; semboldeki en dışta olan daire ya da çember evreni yani kainatı temsil etmektedir. Dairenin içerisinde her bir kenarı kavisli çizgilerden oluşan dörtgen; su, ateş, toprak ve havadan oluşan dört elementle birlikte dünyayı tasvir etmekte; dörtgenin her bir köşesi de dünyanın dört bucağını göstermektedir. Sembolün merkezinde yer alan daire  ve içerisindeki Mingi Tav elbette ata yurdumuz Kafkasya ile Karaçay-Malkar halkımızı temsil etmektedir. Son olarak, bayrağın zeminindeki yeşil renk ise; tabiatı, hayatı, huzuru, bolluğu, bereketi, fazileti ve elbette yüce dinimiz İslam’ı temsil etmektedir.

* * *

Karaçay-Malkar millî bayrağının artık Türkiye'de yaşayan Karaçay-Malkarlılar tarafından da birtakım toplantılarda, festival ve şenliklerde kullanılmasının birlik ve beraberliğin sağlanmasında ve pekiştirilmesinde katkısı olacağı, ayrıca yeni bir heyecan, yeni bir güzellik ve yeni bir renk oluşturacağı kanaati oluşmuştur.

Öte yandan böyle bir oluşumun, yani çeşitli festival ve şenliklerde Karaçay-Malkar millî bayrağının kullanılmasının hukuken sakıncalı olabileceği, hatta bununla bölücülük yapılıyormuş gibi algılanabileceği endişesi de mevcuttur.

Karaçay-Malkar millî bayrağının, birtakım toplantılarda, şenliklerde, festivallerde, Atatürk posteri ve Türkiye Cumhuriyeti bayrağıyla birlikte kullanılmasının hukukî bakımdan bir sakıncası yoktur. Ayrıca, Karaçay-Malkarlıların, zaten Türk soylu bir halk olması sebebiyle, bölücülük yapması diye bir şey söz konusu dahi olamaz.

Aşağıda verilen fotoğraflarda da görüleceği gibi, Türkiye'de yaşayan, Türk soylu olsun veya olmasın, birçok şenlik ve festivalde; Çerkes, Tatar, Kırım, Nogay vs. millî bayrakları Türkiye Cumhuriyeti bayrağıyla birlikte kullanılmaktadır.

Çerkes Şenliğinde Çerkes ve Türkiye Bayrakları (Türkiye)
Kazan Tatar Şenliğinde Tatar ve Türkiye Bayrakları (Türkiye)
Kırım Türkleri Şenliğinde Kırım ve Türkiye Bayrakları (Türkiye)
Nogay Şenliğinde Nogay ve Türkiye Bayrakları (Türkiye)