22Ekim2017

Kategori: Kitap Ve Dergiler

ESKİ CIRLA

Çok eski zamanlardan beri Merkezî Kuzey Kafkasya’nın Yukarı Kuban ve Yukarı Terek havzalarında yaşayan Karaçay-Malkarlıların zengin bir sözlü halk edebiyatları vardır. Şarkılar, türküler, efsaneler, masallar, destanlar, atasözleri, deyimler, mizahî fıkralar... şeklinde ifade edebileceğimiz manzum ve mensur metinler, kuşaktan kuşağa atlayarak zamanımıza kadar gelebilmiştir. Buna karşılık, teknolojinin ilerlemesi ve şehir hayatının gelişmesi sürecinde sözlü edebiyat hızla önemini kaybetmeye ya da bir başka ifadeyle eski değerini yitirmeye yüz tutmuştur. Bu da, hafızalardaki metinlerin süratle yazıya geçirilmesini zorunlu kılmıştır. Ne yazık ki tıpkı diğer Kafkas boyları gibi bağımsız devlet teşkilatları olmayan Karaçay-Malkarlılar da hem yazı kullanmada hem de kültürel değerlerini yazıya geçirmede bir hayli geç kalmışlardır. Bu sebepten bazı edebî ve folklorik ürünler kısmen unutulmuş, kısmen de flu hale gelmiştir.

Add a comment

Devamını oku: ESKİ CIRLA

  • Yılmaz Nevruz tarafından yazıldı.
  • Gösterim: 2650

Kategori: Kitap Ve Dergiler

KARAÇAY-MALKAR HALKININ TARİHİ

Karaçay Malkarlılar yüksek rakımlı bölgeleri ve dağları çok olan bir ülkede yaşayan Türk boylarından biridir. Onlar merkezi Kafkasya'nın dağ boğazları ve dağ eteklerinde; Kuban, Zelençuk, Malk, Çegem, Çerek nehirlerinin ve bu nehirlerin kollarının kapladığı ovalarda yaşamaktadırlar. Karaçay Malkar topraklarında "Beşbinlikler" diye bilinen zirveler vardır. Kafkasya'nın en yüksek dağları olan Mingitav, Dıh-tav, Koştan-tav, Kulça bunlardan sadece birkaçıdır. Aynı zamanda; Azav, Terskol, İtkol, Çeget vs. buzulları ve buzulkar alanları bu bölgede yer almaktadır. Karaçay Malkar toprakları dağlık bölgeleri, ormanları, verimli vadileri ve Alp çayırları ile zengindir. Karaçay Malkarlılar Kafkasya'nın en eski halklarından olup tarihi ve kültür kökenleri diğer Kafkasya halklarının tarihi ve kültürleriyle aynıdır. Aynı zamanda sayıları çok olan Türk boyları ile, Yakutistan'dan Türkiye'ye, Azerbaycan'dan Tataristan'a, Kumuk ve Nogaylar'dan Altay ve Hakaslar'a kadar, ayrılmaz bağlarla çok yakından bağlıdırlar.

Add a comment

Devamını oku: KARAÇAY-MALKAR HALKININ TARİHİ

  • İsmail Miziyev tarafından yazıldı.
  • Gösterim: 1324

Kategori: Kitap Ve Dergiler

ÖZDEN ADET

«Özden Adet» degen kitap, adamlıkga col üyretedi, har insañña kerti adam bol deydi. Zamanla bizge deri da türlene bargandıla, igilik a igilikdi, amanlık a amanlıkdı. Har duniyaga tuvgan kün sayın ol eki coldan birin saylaydı. «Özden Adet» degen kitap, ata-babalarıbıznı avazı bolub, igilikni, tüzlüknü colun saylarga boluşadı anı eşitgen-okugan buruññu adamla bla keññeşge kiredi. Halkıbız az halkdı, tas bola baradı, karıvsuzdu degenlege va men derik, sizniça kölsüzle algın da bolur edile atların kişi bilmeydi ansı, adam esinde kalmagandıla, alan millet a caşaydı, mından arı da caşarıkdı, az bolsa da, köb bolsa da. Sürgünde kırılmagan esek, kaytıb halkbız deb, caşav colubuznu, Allahu tagalanı küçüne bazınıb, kurarga küreşe esek, uta curtubuzda nek tas bolurga kerekbiz? Ayhay da, iymannı, betni, kişilikni, adetni keri taşlab, macüsü bolub, ahça-bohçaga, biyçiklege tabınıb tursak, bizge bollugu belgilidi. Bu kitabnı başha adam kurasa, bayam ol da başharak bolluk edi. Men da kitabnı bilgenimça caraşdırganma. Adetle caşav bolumnu, halnı em da bir kavum zatnı üslerinde kuralgandan sora da, bir bilimge köre da boladıla. Anı esebge alıb bu kitabha tabılgannı sıyındırırga küreşmey, halk aythañña köre, adamla bla caşagan adam ne bilirge, kallay bolurga, türlü-türlü cerlede kesin kalay cürütürge, ne aytırga keregin bildirgen aytuvlanı tizgenme.

Add a comment

Devamını oku: ÖZDEN ADET

  • Mahti Curtubayev tarafından yazıldı.
  • Gösterim: 1780