26Haziran2017

Kategori: Kitap Ve Dergiler

KAFKAS GÖÇLERİ

Kafkasya; Batıda Karadeniz kıyılarından doğuda Hazar Denizine kadar olan ve bölgenin belkemiğini oluşturan, kuzeybatıdan güneydoğuya uzanan Kafkas Dağlarının kuzey ve güney olarak ikiye ayırdığı bölgedir. Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan devletlerinin bulunduğu Güney Kafkasyanın yanı sıra, Kuzey Kafkasya'da ise Dağıstan, Çeçen-İnguş, Osetya, Kabartay-Balkar, Abhazya ve Adige bölgeleri bulunmaktadır.

Add a comment

Devamını oku: KAFKAS GÖÇLERİ

  • Uğur Ünal tarafından yazıldı.
  • Gösterim: 838

Kategori: Kitap Ve Dergiler

ON TÖRT CIL (ROMAN)

Tav biçenni tatlı iyisi siññen havanı oñsunub soluy, biçenni sırtıñ bla taşımay, eki çarhlı arbala bla taşıvçu zamanlanı esiñe tüşürese. Caznı başı karağanlay, tişiruvla, adetdeça, biçenliklege suv salıb ösdürüb, küz çalkı çalır zamanda va tirelib kaldıla: kartlada çalkı tutarlay karıvu bolğan hazna kişi cokdu, tişiruv a çalkı çalmaydı, ol adet tüldü. Ol sebebden bıyıl biçenlikleni çaçın caşçıkla alırğa küreşedile. Anda mında ırcığa olturub, çalkını kalay tutarğa kereklisin caşçıklağa ürete turğan kartlanı körlükse.

Add a comment

Devamını oku: ON TÖRT CIL (ROMAN)

  • Bayramuklanı Halimat tarafından yazıldı.
  • Gösterim: 1007

Kategori: Kitap Ve Dergiler

KAZAVAT (ROMAN)

Mıññа nе kündüz, nе kеçе tıñı-tınçlık cоkdu. Ulludu bu gitçе аdаmçıknı kаygısı. Pеlüvаn bоlurgа izlеgеn gitçе аdаmçıklаnı kаygılаrı kаçаn dа ullu bоluvçаndılа. Munuçаlа, zаmаnsız ilinmеk аcаldаn ölüb kеtmеsеlе, bашçı bоlmаy kаlmаydılа. Hаlkgа, krаlgа bаşçı bоlаlmаsаlа dа, аmаnlıkçı cıyıññа bаşçı bоlаdılа. İç havalаrı, tаbigаtlаrı аlаydı. Bu dа, bir dа аjımsız, bеlgili murdаrlаnı, gudulаnı, tоnоvçulаnı аrаlаrındа аtın аytdırıb, cаşаvun аmаn blа bоşаrık bоlur edi, mаrksizm blа şаgırеy bоlmаsа, lеninçilеgе, Lеniñе tübеmеsе. Rеvоlütsiоn innеt cürеgin küçlеgеndеn sоrа uа, ullu idеya-innеt üçün, rеvоlütsiyanı işi üçün – «аdаm öltürgеn, tоnаgаn dа günаh tüldü». Günаhdı dеb аythаn dindi, özgе, оl din оkuvun, bаbаslıkgа оkugаnın koyub, «kеrti Hаk cоlgа» – rеvоlütsiоn cоlgа köçgеndi. Dinni, dinçilеni dа kurutа kеtgеndi. Endi оl, bir аmаnlıkçı cıyınnı tül, Kоmmunist pаrtiyanı, Sоvеt krаlnı tаmаdаsıdı. «Kurç/Stаlin» dеb, kеsi kеsinе аtаgаn аthа tıyınşıdı. Аlgıññı tеmirlеni – Tеmuçinni, Tеmirlаnnı unutdurlukdu оl. Аlаy а...

Add a comment

Devamını oku: KAZAVAT (ROMAN)

  • Bilal Laypan tarafından yazıldı.
  • Gösterim: 1015

Kategori: Kitap Ve Dergiler

KARAÇAY-MALKAR HALK EDEBİYATI METİNLERİ

Algış ayak, bal ayak Kolubuzga alayık Tilibiz bla calayık Allahdan kelgen kıyınlıkladan Barıbız da keñde kalayık Ulludu bu ayaknı hurmeti Carık bolsun munu etgenni beti Kelgenlenleni colu mamukdan Caşavları bolsun zavukdan Kuvançıbız künde da bılay bolsun Bu kuvançha kelgen nasıbdan tolsun Nasıb halkdan ketmesin Kıyınlık añña cetmesin Caşavları mamır bolsun Acalları sabır bolsun Tüz bolsunla innetle Kabıl bolsunla aşhı tilekle Tüz innet caşasın Zarnı küye aşasın Aşhıladan ülgü alayık Amanladan keñde kalayık Istavatla mallı bolsunla Batmanla ballı bolsunla Egiz egiz tölü tuvsun Segiz segiz nasıb tuvsun Cavumlu bolsun cazıbız Mal bolsun azıgıbız Semiz bolsunla malla Bek bitsinle sabanla Başlarına kol cetmezça Tübü bla cılan ötmezça Caññı kelinni namısıdı Kelin üynü nasıbıdı Kelgen kelin kutlu bolsun Köb cönesin, curtlu bolsun Kelgen kelinni ayagından Cıluv ursun cayagından Süyüm bersin közleri İynak bolsun sözleri Işara küle kelsin Eter işin bile kelsin Kartlaga bashıç bolsun Ol caşavga açhıç bolsun

Add a comment

Devamını oku: KARAÇAY-MALKAR HALK EDEBİYATI METİNLERİ

  • kamatur.org tarafından yazıldı.
  • Gösterim: 2854

Kategori: Kitap Ve Dergiler

NARTLA

Malkar bla Karaçay halklanı kölden cürütgen bay em köb türlü tvorçestvosunda Nart tavruhla sıylı cer aladıla. Nart tavruhla, ala batırlanı üsünden tavruhladıla. Nartla va korkaklıknı bilmegen allay batırladıla. Nartla batırlık, cigitlik eter üçün ne kıyınlıkladan da artha burulmagandıla. Allay kıyınlıklanı kesleri izleb tabarga küreşgendile. Ala ölümden korkmaydıla, halknı duşmanları köb başlı emegenle, sarıvekle bla küreşedile. Anı sebebli Nart batırla keslerini caşavların tohtavsuz cortuvullada aşıradıla. Nartlanı batırlıkların, cigitliklerin sıfatlagan işle va Nart tavruhlanı özegini kuraydıla. Nartlanı üsünden cırla bla tavruhla burun ömürlede caratılgandıla. Alanı ne ömürlede etilgenlerin, Nart batırlanı caşav ızları belgili tüyül esele da halk kesini istoriya kadarlarında köb kıyınlıkla sınagan ese da, Nart batırlanı üsünden cırlanı bla tavruhlanı tas etmegendi, unutmagandı, alanı niyet-surat murdorların ömürden ömürge, tuvdukdan tuvdukga köçüre saklagandı.

Add a comment

Devamını oku: NARTLA

  • Azret Holayev tarafından yazıldı.
  • Gösterim: 1223

Kategori: Kitap Ve Dergiler

UZAK ÖMÜRLEDEN KELGEN AVAZ

Оmаr Hаyyam (1048–1131) bеk аythılık, zаkiy şаrk şаyırlаdаn biri – İrаnnı Nişаpur şаhаrındа tuvgаndı. Аkılmаn-filоsоf, esеpçi-mаtеmаtik, culduzçu-аstrоnоm – оl bu havh duniyagа köz kаrаmın bоş, аnstаn аythаn kibik, nаzmu blа dа аytıp bоlgаndı. Аlаy pоeziyadа, аnıçа аz аytıp, аnıçа köp аñılаthаn pоet а аlıkа duniyagа tuvmаgаndı dеrigiñ kеlеdi. Аnı hаr nаzmusu – tеñiz tеrеnligin, kök biyikligin, duniya kеñligin dа sıyındırgаn rubаyyatlаdılа. Mеn Hаyyamnı hаr ençi rubаyyatın bizni cоmаklаrıbızdа аytılgаn birеr аltın kübürçеkgе uşаtаmа. Оkugаnıñ sаyın, аllаy bir kübürçеkni аçhаn kibik bоlаsа. Tеyri eşigi аçılgаn kibik, аllаy bir sıyınñısız kudurеt bаylıgı bоlgаn sеyir duniya аçılıp, uzаk ömürlеdеn bir sеyir cаrık bеtiñе urup, uçup kеlip, cürеgiñе bir culduz tüşüp kаlgаnçа bоlаsа. Аlаnı оkugаn sаyın – bir duniyabız eki kеlmеzligin, аlаy оl pаtçаhhа, cеsirgе dа havh bоlgаnın bütündа bеk sеzip, sаgış etеsе.

Add a comment

Devamını oku: UZAK ÖMÜRLEDEN KELGEN AVAZ

  • Ölmezlanı Muradin tarafından yazıldı.
  • Gösterim: 1035

Kategori: Kitap Ve Dergiler

KARAÇAYNI ÖTGÜR ULANI (BATÇALANI MUDALİF)

Karaçay-Çerkes respublikanı adamlarına Batçalanı Karaköznü caşı Mudalifni atı igi belgilidi. Ol kesi kıyını bla caşagan ullu üydegide tuvgandı. Atası Karaköz ertde avuşhanı sebebli, sabiyligi kıyın bolumda, tuvgan eli Ogarı Teberdade artdarakda Moskvada detdomda ötgendi. Kacıkmay küreşe, Allah bergen fahmusunu da boluşlugu bla ol cşdan cılga bilimni baçhıçlarında örge-den örge atlagandı: 30-çu cılda Moskvada himiko-tehnologiçeskiy institutnu rabfakında, andan sora aviatsion institutda okuy kelib Moskvada kral Universitetkge köçgendi. 1936 cıl anı mehaniko-matematiçeskiy fakultetin cetişimli boşagandı. Allay baş bilim algan karaçaylılanı sanı ol közuyude bek az bolgandı. Andan sora Batça ulu Karaçayga kayıthandı. Kesini bilimin emda pedagogika fahmusun camagatına, ösüb kelgen caş tölüge berir üçün kulluk etgendi.

Add a comment

Devamını oku: KARAÇAYNI ÖTGÜR ULANI (BATÇALANI MUDALİF)

  • Oruslanı Aminat tarafından yazıldı.
  • Gösterim: 1556

Kategori: Kitap Ve Dergiler

TÜŞÜNÜV

Cuvuk cetgen caş tilegendi da, Gardıv deb bir kız bir ariuv kiyiz börk etgendi. Ak kra cünden etilib, çımmak ak börk. Keñ eteklerine, beline-töppesine ariuv şaytan çalıv tigilib. Başıñda barı-cogu bilinmezça, cuka, ceñil börk. Çeteni bla tamçı agızmay suv taşırlay, usta basılgan katı börk. Ayaz kaksa, oynaganına karab tururça, töppesinde oka çaçakçıgı. Kıshası, cetgen caş toyga kiye tururça, aybat, omak, sürüvçü caş tavda-tüzde kiyerça, celde-kuzda kiyerça, demeñili börk. – Çomakay, karnaşım, ma, kuvançha kiyivçü bol, sav cırt! – deb, algış etib bergendi Gardıv börknü. – Oy, seni kuvançıña kiyib tepseyim men munu bla! Sav bol, egeçim, köb caşa! – deb kuvanñandı Çomakay. – Mıña kara, bu alamat zatha! Kalay   da   etalgansa bılay?! Adam munu közü kıyıb kiyallık da tüldü. Bir adamda bıllay bir ustalık da kalay boladı! Barmak uçunda bu çemerligi bolgan kıznı tabalgan caş anı ömür duniyasında kol ayazında tutsun! Bıllay   kızga tıyınşlı caş da ne bardı, ne cokdu! Bar ese, bir bardı, cok ese da, cokdu! Bıllay egeçim bolub, meni ne hatam  bardı!..– Ay, Çomakay! – deb anı sözün bölgendi Gardıv. – Meni mahtasañ, caşlanı katında mahtay tur!..

Add a comment

Devamını oku: TÜŞÜNÜV

  • Sılpagarlanı Kulina tarafından yazıldı.
  • Gösterim: 1114